Peil.Mens en Maatschappij vond plaats in schooljaar 2022-2023 op een representatieve steekproef van 90 basisscholen (120 klassen). In totaal deden 2188 leerlingen mee aan het peilingsonderzoek. Op 54 scholen heeft ook een verdiepende studie plaatsgevonden om zicht te krijgen de manier waarop schoolleiders en leerkrachten vormgeven aan een samenhangend aanbod met doorlopende leerlijnen van het leergebied mens en maatschappij.
Peil.Mens en Maatschappij brengt de opbrengsten van het onderwijs in aardrijkskunde en geschiedenis in kaart en geeft zicht op de wijze waarop aardrijkskunde en geschiedenis worden onderwezen en geleerd. De peiling zoekt ook naar verbanden tussen de opbrengsten van het onderwijs in aardrijkskunde en geschiedenis, de aanpak ervan en kenmerken van leerlingen, leerkrachten en scholen.
Peil.Mens en Maatschappij wordt uitgevoerd op een landelijk representatieve steekproef van scholen voor basisonderwijs. Het onderzoek is zo ingericht dat het geschikt is voor alle typen onderwijs: van scholen die aardrijkskunde en geschiedenis thematisch aanbieden, soms geïntegreerd met andere vakken, tot aan scholen die aardrijkskunde en geschiedenis als losse vakken aanbieden. Ambassadeurs van het onderzoek benaderen scholen en lichten het onderzoek toe. De school kan bij hem/haar terecht met vragen. De school besluit vervolgens over deelname aan het onderzoek. Bij aanmelding (via de ambassadeur) ontvangt de contactpersoon van de school een bevestiging van de onderzoekers.
Op de scholen nemen alle groepen 8 deel aan de peiling. Uit combinatieklassen nemen alle groep 8-leerlingen deel. Na de bevestiging neemt een testleider (medewerker van het onderzoek) of onderzoeker contact op om de voorbereiding voor het onderzoek te bespreken en een datum voor de afname vast te leggen.
De leerlingprestaties voor aardrijkskunde en geschiedenis worden in kaart gebracht met:
- twee schriftelijke kennistoetsen: aardrijkskunde en geschiedenis en staatsinrichting;
- twee schriftelijke onderzoeksopdrachten voor aardrijkunde en geschiedenis met open vragen die onderzoeksvaardigheden meten;
- een schriftelijke toets met meerkeuze en korte antwoordvragen waarin leerlingen denkwijzen moeten toepassen op aardrijkskunde- en geschiedenisonderwerpen, zoals ‘denken in continuïteit en verandering’ en ‘denken vanuit meerdere perspectieven’.
Met een vragenlijst voor leerlingen worden hun houding t.a.v. onderwijs over aardrijkskunde en geschiedenis (bv. ervaren plezier, moeilijkheid) en hun activiteiten op dit gebied buiten het curriculum onderzocht.
Om zicht te krijgen op het onderwijsaanbod op het gebied van aardrijkskunde en geschiedenis, wordt in het hoofdonderzoek informatie verzameld bij de leerkrachten van groep 8 en schoolleiders. Zowel leerkrachten als schoolleiders vullen hiervoor een vragenlijst in.
In het verdiepende onderzoek gaat het om een kwalitatieve meting van het aanbod van onderwijs in aardrijkskunde en geschiedenis in relatie tot samenhang en doorlopende leerlijnen. Hierover worden interviews afgenomen met de schoolleider, leerkrachten en focusgroepen van drie leerlingen uit groep 8.
De schriftelijke toetsen nemen een ca. 2,5 uur in beslag. De interviews duren 30 à 45 minuten.
Pilot
- Dataverzameling op scholen: april – juni 2021
- Analyse en aanpassingen: afgerond januari 2022
Hoofdonderzoek en verdiepingsonderzoek
- Dataverzameling op scholen: februari – juni 2023
- Schoolrapportages, analyse: afgerond oktober 2023
- Inspectierapport: afgerond december 2024
Webinars
- De webinars zullen plaatsvinden in het najaar van 2023
Voor meer uitgebreide informatie, download de flyer van het Peil M&M hoofdonderzoek